Молекули детектовани у свемиру

Извор: testwiki
Пређи на навигацију Пређи на претрагу
Инфрацрвени спектар HH 46/47 (слика у уметку), са вибрационим тракама неколико молекула означених бојом

Ово је списак молекула који су детектовани у међузвезданом медијуму и циркумзвезданим омотачима, груписаних по броју саставних атома. За свако детектовано једињење наведена је хемијска формула, заједно са било којим јонизованим обликом који је такође посматран.

Позадина

Идеализовани пример ротационог спектра (доле) произведеног прелазима између различитих ротационих енергетских нивоа (горе) једноставног линеарног молекула. B је ротациона константа молекула, J је ротациони квантни број, J′ је горњи ниво, а J″ је доњи ниво.

Молекули наведени у наставку детектовани су путем астрономске спектроскопије. Њихове спектралне карактеристике настају јер молекули или апсорбују или емитују фотон светлости када прелазе између два молекуларна енергетска нивоа. Енергија (а тиме и таласна дужина) фотона одговара разлици у енергији између укључених нивоа. Молекуларни електронски прелази се дешавају када се један од електрона молекула помера између молекуларних орбитала, стварајући спектралну линију у ултраљубичастом, оптичком или блиско-инфрацрвеном делу електромагнетног спектра. Алтернативно, вибрациони прелаз преноси кванте енергије на (или са) вибрација молекуларних веза, стварајући карактеристичне сигнале у средње- или далеко-инфрацрвеном опсегу. Молекули у гасној фази такође имају квантизоване ротационе нивое, што доводи до прелаза на микроталасним или радио таласним дужинама.[1]

Понекад прелаз може укључивати више од једног од ових типова енергетских нивоа, нпр. ро-вибрациона спектроскопија мења и ротациони и вибрациони енергетски ниво. Повремено се сва три дешавају истовремено, као у Филипсовој траци C2 (диатомски угљеник), у којој електронски прелаз производи линију у блиско-инфрацрвеном делу, која се затим цепа на неколико вибронских трака услед истовремене промене вибрационог нивоа, које се затим поново цепају на ротационе гране.[2]

Спектар одређеног молекула одређен је изборним правилима квантне хемије и његовом молекуларном симетријом. Неки молекули имају једноставне спектре које је лако идентификовати, док други (чак и неки мали молекули) имају изузетно сложене спектре са флуксом распоређеним међу многим различитим линијама, што их чини много тежим за откривање. Интеракције између атомских језгара и електрона понекад узрокују даљу хиперфину структуру спектралних линија. Ако молекул постоји у више изотополога (верзија које садрже различите атомске изотопе), спектар се додатно компликује изотопским померајима.

Откривање новог међузвезданог или циркумзвезданог молекула захтева идентификацију одговарајућег астрономског објекта где је вероватно да ће бити присутан, а затим посматрање помоћу телескопа опремљеног спектрографом који ради на потребној таласној дужини, спектралној резолуцији и осетљивости. Први молекул детектован у међузвезданом медијуму био је метилидински радикал (CH•) 1937. године, путем његовог јаког електронског прелаза на 4300 ангстрема (у оптичком делу спектра).[3] Напредак у астрономској инструментацији довео је до све већег броја нових открића. Од 1950-их година, радио-астрономија је почела да доминира новим открићима, а субмилиметарска астрономија је такође постала важна од 1990-их.

Инвентар детектованих молекула је веома пристрасан према одређеним типовима које је лакше детектовати. На пример, радио-астрономија је најосетљивија на мале линеарне молекуле са високим молекуларним диполом. Најчешћи молекул у свемиру, H2 (молекуларни водоник), потпуно је невидљив за радио-телескопе јер нема дипол; његови електронски прелази су сувише енергетски за оптичке телескопе, па је за детекцију H2 било потребно ултраљубичасто посматрање помоћу сондажне ракете.[4] Вибрационе линије често нису специфичне за појединачни молекул, већ омогућавају идентификацију само опште класе. На пример, вибрационе линије полицикличних ароматичних угљоводоника (ПАХ) идентификоване су 1984. године, што показује да је ова класа молекула веома честа у свемиру,[5] али је било потребно до 2021. године да се идентификује било који специфични ПАХ путем њихових ротационих линија.[6][7]

Угљенична звезда CW Leonis. Видљиви омотачи циркумзвезданог материјала избачени су од стране централне звезде током хиљада година.

Један од најбогатијих извора за откривање међузвезданих молекула је Сагитаријус Б2 (Sgr B2), гигантски молекуларни облак близу центра Млечног пута. Отприлике половина молекула наведених испод први пут је пронађена у Sgr B2, а многи други су касније тамо детектовани.[8] Многи од највећих молекула први пут су откривени у другом молекуларном облаку, TMC-1. Богат извор циркумзвезданих молекула је CW Leonis (такође позната као IRC +10216), оближња угљенична звезда, где је идентификовано око 50 молекула.[9] Не постоји јасна граница између међузвезданог и циркумзвезданог медијума, тако да су оба укључена у табеле испод.

Дисциплина астрохемије укључује разумевање како се ови молекули формирају и објашњавање њихових количина. Изузетно ниска густина међузвезданог медијума није погодна за формирање молекула, што чини конвенционалне реакције у гасној фази између неутралних врста (атома или молекула) неефикасним. Многи региони такође имају веома ниске температуре (обично 10 келвина унутар молекуларног облака), што додатно смањује брзину реакција, или висока поља ултраљубичастог зрачења, која уништавају молекуле путем фотохемије.[10] Објашњавање посматраних количина међузвезданих молекула захтева израчунавање равнотеже између брзина формирања и уништавања користећи хемија јона у гасној фази (често вођену космичким зрацима), хемијом на површини космичке прашине, радијативним преносом укључујући међузвездану екстинкцију, и софистицираним реакционим мрежама.[11] Употреба молекуларних линија за одређивање физичких својстава астрономских објеката позната је као молекуларна астрофизика.

Молекули

Следеће табеле наводе молекуле који су откривени у међузвезданом медијуму или циркумзвезданој материји, груписане по броју саставних атома. Неутрални молекули и њихови молекуларни јони наведени су у одвојеним колонама; ако у колони за молекуле нема уноса, детектован је само јонизовани облик. Ознаке (називи молекула) су оне које се користе у научној литератури која описује откриће; ако није дат назив, то поље је остављено празно. Маса је наведена у далтонима. Деутерисани молекули, који садрже најмање један атом деутеријума (2H), имају незнатно различите масе и наведени су у посебној табели. Укупан број јединствених врста, укључујући различита јонизациона стања, назначен је у заглављу сваког одељка.

Већина до сада откривених молекула су органски. Једини откривени неоргански молекул са пет или више атома је SiH4.[12] Сви већи молекули имају најмање један атом угљеника, без N−N или O−O веза.[12]

Двоатомски (45)

Угљен-моноксид се често користи за праћење расподеле масе у молекуларним облацима.[13]

Шаблон:Sticky header

Троатомски (45)

Шаблон:Преусмерење [[Датотека:Trihydrogen-cation-3D-vdW.png|десно|мини|Катјон [[Протонисани молекуларни водоник|Шаблон:Chem]] је један од најзаступљенијих јона у свемиру. Први пут је детектован 1993. године.[55][56]]] Шаблон:Sticky header

Четири атома (31)

Формалдехид је органски молекул који је широко распрострањен у међузвезданом медијуму.[91]

Шаблон:Sticky header

Пет атома (21)

Метан, примарна компонента природног гаса, такође је детектован на кометама и у атмосфери неколико планета у Сунчевом систему.[118]

Шаблон:Sticky header

Шест атома (16)

У међузвезданом медијуму, формамид (горе) се може комбиновати са метиленом да би се формирао ацетамид.[142]

Шаблон:Sticky header

Седам атома (16)

Ацеталдехид (горе) и његови изомери винил-алкохол и етилен-оксид су сви детектовани у међузвезданом простору.[155]

Шаблон:Sticky header

Осам атома (14)

Радио-сигнал сирћетне киселине, једињења које се налази у сирћету, потврђен је 1997. године.[167]

Шаблон:Sticky header

Девет атома (11)

Шаблон:Sticky header

Десет или више атома (24)

Шаблон:Multiple image Шаблон:Sticky header

Деутерисани молекули (22)

Ови молекули садрже један или више атома деутеријума, тежег изотопа водоника. Шаблон:Sticky header

Непотврђени (16)

Докази о постојању следећих молекула објављени су у научној литератури, али су открића или описана као пробна од стране аутора, или су их оспорили други истраживачи. Чекају независну потврду.

Шаблон:Sticky header

Види још

Напомене

Шаблон:Напомене

Референце

Шаблон:Референце

Спољашње везе

Шаблон:Подножје

Шаблон:Молекули детектовани у свемиру

  1. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „shu82”.
  2. ↑ Шаблон:Cite journal
  3. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „woon05”.
  4. ↑ 4,0 4,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj161”.
  5. ↑ Шаблон:Cite journal
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „mcguire_pah”.
  7. ↑ 7,0 7,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „burkhardt_indene”.
  8. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „ajss60”.
  9. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „kaler2002”.
  10. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „brown_pais95”.
  11. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „pnas103d”.
  12. ↑ 12,0 12,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Klemperer2011”.
  13. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „caps_ukent”.
  14. ↑ 14,0 14,1 14,2 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aa183”.
  15. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj433”.
  16. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj694”.
  17. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „BarlowEtAl2013”.
  18. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „NYT-20131213”.
  19. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „souza1977”.
  20. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj438l”.
  21. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa454”.
  22. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „NASA-20161012”.
  23. ↑ 23,0 23,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj93”.
  24. ↑ 24,0 24,1 24,2 24,3 24,4 24,5 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „ptotrsol324”.
  25. ↑ 25,0 25,1 25,2 25,3 25,4 25,5 25,6 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj619f”.
  26. ↑ 26,0 26,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa230”.
  27. ↑ 27,0 27,1 27,2 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „dop03”.
  28. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „AgúndezEtAl2010”.
  29. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „LAT-20140308”.
  30. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „SCI-20140306”.
  31. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apjl419”.
  32. ↑ 32,00 32,01 32,02 32,03 32,04 32,05 32,06 32,07 32,08 32,09 32,10 32,11 32,12 32,13 32,14 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Ziurys06”.
  33. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa409”.
  34. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „EG-20190417”.
  35. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „NAT-20190417”.
  36. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj295”.
  37. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „deluca2012”.
  38. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apjl488”.
  39. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „WyrowskiEtAl2009”.
  40. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj376m”.
  41. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „mnras260_2”.
  42. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „spacedaily20040609”.
  43. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Nat429”.
  44. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj359”.
  45. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „omol”.
  46. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „tb_pn”.
  47. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj321”.
  48. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj666”.
  49. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj528”.
  50. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „MentenEtAl2011”.
  51. ↑ 51,0 51,1 51,2 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aass226”.
  52. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „turner1992”.
  53. ↑ 53,0 53,1 53,2 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „ReyMontejo24”.
  54. ↑ 54,0 54,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „KaminskiEtAl2013”.
  55. ↑ 55,0 55,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „pnas103oka”.
  56. ↑ 56,0 56,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „nature384”.
  57. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj712”.
  58. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „hinkle1988”.
  59. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „maier2001”.
  60. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „AndersonZiuris2014”.
  61. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apjl380”.
  62. ↑ 62,0 62,1 62,2 62,3 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „alac26”.
  63. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj677h”.
  64. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „mnras252”.
  65. ↑ Шаблон:Cite journal
  66. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apjl733_2”.
  67. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj438h”.
  68. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „LisEtAl2010”.
  69. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „es0970429”.
  70. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „OssenkopfEtAl”.
  71. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „PariseEtAl2012”.
  72. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj163”.
  73. ↑ 73,0 73,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „schilke01”.
  74. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj582”.
  75. ↑ 75,0 75,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj303”.
  76. ↑ 76,0 76,1 76,2 76,3 76,4 76,5 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj420”.
  77. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj662”.
  78. ↑ 78,0 78,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „hcs_hsc”.
  79. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj387”.
  80. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „hollis91”.
  81. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj416”.
  82. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj436”.
  83. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apjle262”.
  84. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj245”.
  85. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „PhillipsKnapp1980”.
  86. ↑ 86,00 86,01 86,02 86,03 86,04 86,05 86,06 86,07 86,08 86,09 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aa130”.
  87. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „CernicharoEtAl2015”.
  88. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa363”.
  89. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa426”.
  90. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Gupta24”.
  91. ↑ 91,0 91,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „prl61”.
  92. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj535_2”.
  93. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „NAT-20230626”.
  94. ↑ 94,0 94,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „mnotrs16”.
  95. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „PetyEtAl2012”.
  96. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa239”.
  97. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj438b”.
  98. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj677t”.
  99. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj380”.
  100. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „nat264”.
  101. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj427”.
  102. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Cabezas2021”.
  103. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa244a”.
  104. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa244b”.
  105. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „AgundezEtAl2015”.
  106. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj334m”.
  107. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj690”.
  108. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „BrünkenEtAl2010”.
  109. ↑ Шаблон:Cite journal
  110. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „BergmanEtAl2011”.
  111. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „rivilla2021”.
  112. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj234f”.
  113. ↑ 113,0 113,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aa138”.
  114. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apjl702”.
  115. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „thionylimide”.
  116. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „CabezasEtAl2013”.
  117. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „hono”.
  118. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „mnras347”.
  119. ↑ Шаблон:Cite web
  120. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „CernicharoEtAl2013-detect”.
  121. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj376l”.
  122. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „CernicharoEtAl2012”.
  123. ↑ 123,0 123,1 123,2 123,3 123,4 123,5 123,6 123,7 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „precursors”.
  124. ↑ 124,0 124,1 124,2 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj552f”.
  125. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj334i”.
  126. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj479”.
  127. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „McGuireEtAl2012”.
  128. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj471”.
  129. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa61”.
  130. ↑ 130,0 130,1 130,2 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj552l”.
  131. ↑ 131,0 131,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa81”.
  132. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj386”.
  133. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „1971ApJ...163L..41Z”.
  134. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj201”.
  135. ↑ 135,0 135,1 135,2 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Ligterink2020”.
  136. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „hydroxylamine”.
  137. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aanda579”.
  138. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj675”.
  139. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „bernath89”.
  140. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „manna25”.
  141. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj279”.
  142. ↑ 142,0 142,1 142,2 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj643hl”.
  143. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj643hr”.
  144. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „ZaleskiEtAl2013”.
  145. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj244”.
  146. ↑ 146,0 146,1 146,2 146,3 146,4 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj632”.
  147. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Alma 2015”.
  148. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „methanol_disc”.
  149. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj234l”.
  150. ↑ 150,0 150,1 150,2 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Cernicharo_546”.
  151. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „carbonic_acid”.
  152. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „GuelinEtAl98”.
  153. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj335”.
  154. ↑ 154,0 154,1 154,2 154,3 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Agundez+2014”.
  155. ↑ 155,0 155,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „rnao011001”.
  156. ↑ 156,0 156,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „boaas29”.
  157. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj198”.
  158. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „propargylimine”.
  159. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj652”.
  160. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „hc4nc”.
  161. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „hc5o”.
  162. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „thioacetaldehyde”.
  163. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj812”.
  164. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „glyconitrile”.
  165. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „1cyanopropargyl”.
  166. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „3cyanopropargyl”.
  167. ↑ 167,0 167,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „acetic_acid”.
  168. ↑ 168,0 168,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aj637”.
  169. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „propargyl_cyanide”.
  170. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „hollis2000”.
  171. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „ethenediol”.
  172. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „LoomisEtAl13”.
  173. ↑ 173,0 173,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Zeng2021”.
  174. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa317”.
  175. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa482”.
  176. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „RemijanEtAl2014”.
  177. ↑ 177,0 177,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aj643”.
  178. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj191”.
  179. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj196”.
  180. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa309”.
  181. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj664b”.
  182. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj664r”.
  183. ↑ 183,0 183,1 183,2 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „bell_483”.
  184. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj219”.
  185. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj665”.
  186. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „KolesnikovaEtAl2014”.
  187. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „DMS”.
  188. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj578”.
  189. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „HollisEtAl2002”.
  190. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Hollis”.
  191. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „methoxymethanol”.
  192. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „science352”.
  193. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „ethanolamine”.
  194. ↑ 194,0 194,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „arxiv4694”.
  195. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „TerceroEtAl2013”.
  196. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „bbc_iso_propyl_cyanide”.
  197. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „science_iso_propyl_cyanide”.
  198. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „fried2024”.
  199. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „benzonitrile”.
  200. ↑ 200,0 200,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „cyanoacenaphtylene”.
  201. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „1cyanopyrene”.
  202. ↑ 202,0 202,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „24cyanopyrene”.
  203. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „cyanocoronene”.
  204. ↑ 204,0 204,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „science20100722”.
  205. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Foing1994”.
  206. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „cam15”.
  207. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Berne2012”.
  208. ↑ 208,0 208,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa430”.
  209. ↑ 209,0 209,1 209,2 209,3 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „pass50”.
  210. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „ajss70”.
  211. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj659”.
  212. ↑ 212,0 212,1 212,2 212,3 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj225”.
  213. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „melosso2020”.
  214. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj571”.
  215. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa403”.
  216. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj362”.
  217. ↑ 217,0 217,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „formamide”.
  218. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „CernicharoEtAl2013”.
  219. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „DomenechEtAl2013”.
  220. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „aaa253”.
  221. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj627”.
  222. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „AgúndezEtAl2008”.
  223. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „GuptaEtAl2013”.
  224. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj619s”.
  225. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apj593”.
  226. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apjl624”.
  227. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apponi2006”.
  228. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „FuchsEtAl2005”.
  229. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „apjl685”.
  230. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „García-HernándezEtAl2011”.
  231. ↑ 231,0 231,1 Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Battersby”.
  232. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „arxiv1005.4388”.
  233. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „IglesiasGroth2023”.
  234. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Hudson2023”.
  235. ↑ Грешка код цитирања: Неважећа ознака <ref>; нема текста за референце под именом „Dhariwal2024”.